Openbaar vervoer in Nederland: ranglijst van gemeenten

Wat dit criterium meet

Openbaar vervoer beoordeelt de beschikbaarheid en kwaliteit van de bijbehorende voorzieningen en diensten in elke Nederlandse gemeente.

Gouda voert de ranglijst aan met een score van 9.1, gevolgd door Eindhoven (8.7), Voorschoten (7.7), Heerlen (7.5) en 's-Gravenhage (7.4). Onderaan staan Voorne aan Zee, Het Hogeland, West Betuwe, Hollands Kroon en De Wolden, die allemaal een score van 0.0 hebben. Op regionaal niveau scoren Agglomeratie 's-Gravenhage, Agglomeratie Haarlem, Groot-Amsterdam, Zuid-Limburg en Zuidoost-Noord-Brabant het best, terwijl Zeeuwsch-Vlaanderen, Zuidwest-Friesland, Flevoland, Oost-Groningen en Overig Zeeland onderaan bungelen.

De landelijke gemiddelde score voor openbaar vervoer bedraagt 2.3 op 10. De spreiding tussen gemeenten loopt van 0.1 aan de onderkant tot 5.3 aan de bovenkant. Slechts 13% van de gemeenten haalt een score van 5 of hoger.

De regio's met de hoogste score voor openbaar vervoer zijn Agglomeratie 's-Gravenhage, Agglomeratie Haarlem, Groot-Amsterdam, Zuid-Limburg en Zuidoost-Noord-Brabant. Deze regio's clusteren duidelijk aan de sterke kant van de landelijke verdeling.

Best scorende provincies

  1. #1Zuid-Holland3,8
  2. #2Noord-Holland3,7
  3. #3Utrecht3,6
  4. #4Groningen3,2
  5. #5Gelderland3,2
  6. #6Limburg3,1
  7. #7Overijssel3,0
  8. #8Flevoland2,8
  9. #9Drenthe2,7
  10. #10Noord-Brabant2,6

Best scorende regio's

  1. #1Agglomeratie Haarlem4,5
  2. #2Agglomeratie 's-Gravenhage4,4
  3. #3Zaanstreek4,2
  4. #4Zuidoost-Zuid-Holland4,2
  5. #5IJmond4,1
  6. #6Groot-Amsterdam3,9
  7. #7Agglomeratie Leiden en Bollenstreek3,9
  8. #8Het Gooi en Vechtstreek3,9
  9. #9Groot-Rijnmond3,8
  10. #10Arnhem/Nijmegen3,8

Top 10 gemeenten

  1. #1Diemen6,0
  2. #2's-Gravenhage5,8
  3. #3Amsterdam5,4
  4. #4Leiden5,3
  5. #5Hilversum5,2
  6. #6Delft5,2
  7. #7Gouda5,1
  8. #8Schiedam5,1
  9. #9Voorschoten5,1
  10. #10Utrecht5,0

10 laagst gerangschikte gemeenten

  1. Vlieland0,6
  2. Noord-Beveland0,9
  3. Hollands Kroon1,0
  4. Schouwen-Duiveland1,4
  5. Horst aan de Maas1,4
  6. Someren1,4
  7. Rucphen1,4
  8. Borsele1,4
  9. Steenbergen1,5
  10. Asten1,5

Bekijk Openbaar vervoer per provincie

Veelgestelde vragen

Hoe scoort Nederland gemiddeld op de beschikbaarheid van openbaar vervoer?

De landelijke spreiding van openbaar vervoer laat zien dat de gemiddelde score in Nederland slechts 3.1 op 10 bedraagt, wat duidelijk onder het midden van de schaal ligt. De variatie is aanzienlijk, met scores die lopen van 1.9 aan de onderkant tot 4.4 aan de bovenkant van de verdeling. Slechts 4% van alle gemeenten weet een score van 5 of hoger te behalen, wat aangeeft dat uitstekende connectiviteit een zeldzaam goed is. Voor woningzoekers betekent dit dat een goede OV-verbinding vaak een bewuste keuze voor specifieke stedelijke regio's vereist. Het merendeel van het land biedt dus een beperktere frequentie of reikwijdte van bus en treinverbindingen.

In welke gemeenten is het openbaar vervoer het best ontwikkeld?

Voor wie dagelijks afhankelijk is van bus of trein, zijn er enkele uitblinkers waar de infrastructuur bovengemiddeld goed functioneert. Diemen leidt de ranglijst met een score van 6.0, gevolgd door 's-Gravenhage op 5.8 en Amsterdam met 5.4. Ook Leiden en Hilversum behoren tot de top-5 met respectievelijk 5.3 en 5.2. In deze plaatsen ervaren bewoners doorgaans een hoge frequentie van verbindingen en goede bereikbaarheid van stations. Dit maakt ze uiterst geschikt voor forenzen of huishoudens zonder auto, aangezien de dagelijkse mobiliteit hier minder afhankelijk is van eigen vervoer dan elders in het land.

Waar in Nederland is het openbaar vervoer het minst goed geregeld?

Aan de andere kant van het spectrum liggen gemeenten waar het openbaar vervoer zeer beperkt aanwezig is, wat grote impact heeft op de mobiliteit zonder auto. Vlieland scoort het laagst met 0.6, terwijl Noord-Beveland en Hollands Kroon volgen met scores van respectievelijk 0.9 en 1.0. Ook Schouwen-Duiveland en Horst aan de Maas delen een lage score van 1.4. Bewoners in deze gebieden moeten vaak rekening houden met infrequente bussen of lange reistijden naar het dichtstbijzijnde station. Een auto is hier vrijwel onmisbaar voor werk, boodschappen of sociaal verkeer, wat de locatie minder geschikt maakt voor mensen die volledig op het OV willen vertrouwen.

Welke regio's bieden de beste connectiviteit met openbaar vervoer?

Als we kijken naar bredere gebieden in plaats van losse gemeenten, springen vijf regio's eruit als absolute koplopers qua openbaar vervoer. De Agglomeratie 's-Gravenhage en Groot-Amsterdam vormen de top, gevolgd door de Agglomeratie Haarlem, de Zaanstreek en Het Gooi en Vechtstreek. Deze regio's kenmerken zich door een dicht netwerk van tram-, bus- en treinlijnen dat dagelijks woon-werkverkeer efficiënt mogelijk maakt. Voor profielen zoals studenten, starters of senioren die niet meer willen rijden, bieden deze gebieden de grootste zelfstandigheid. De hoge dichtheid van verbindingen zorgt ervoor dat vrijwel elke bestemming binnen redelijke tijd bereikbaar is zonder tussenkomst van een personenauto.

In welke regio's moet ik rekening houden met slechte OV-verbindingen?

Er zijn specifieke regio's waar het openbaar vervoer structureel minder goed ontwikkeld is, wat invloed heeft op de keuzevrijheid van bewoners zonder auto. De lijst met laagst scorende gebieden wordt aangevoerd door Zeeuwsch-Vlaanderen en Overig Zeeland, gevolgd door Zuidwest-Friesland en Zuidoost-Friesland. Ook Noord-Limburg behoort tot de onderste vijf regio's op deze dimensie. In deze uitgestrekte, vaak landelijke gebieden zijn de afstanden tussen haltes groot en rijden er minder voertuigen per dag. Dit maakt deze regio's minder geschikt voor wie dagelijks naar een stad moet reizen, tenzij men beschikt over een eigen vervoermiddel om de eerste en laatste mijl te overbruggen.

Voor welk type woningzoeker is de OV-score het belangrijkst?

De score voor openbaar vervoer is cruciaal voor woningzoekers die geen auto bezitten of bewust autovrij willen leven, zoals veel studenten en jonge starters. Met een landelijk gemiddelde van 3.1 is een goede verbinding geen vanzelfsprekendheid, waardoor keuze voor een stad als Diemen of Leiden essentieel wordt voor hun dagelijkse mobiliteit. Ook voor senioren die niet meer willen rijden, bepaalt deze dimensie of ze zelfstandig boodschappen kunnen doen en sociaal contact kunnen onderhouden. In regio's met een lage score is men aangewezen op buren of familie voor vervoer, wat de onafhankelijkheid beperkt. Een hoge OV-score garandeert dus toegang tot voorzieningen, werkgelegenheid en zorg zonder afhankelijk te zijn van een privéauto.

Analyse per regio

Criteria

Gegevens: PDOK/Kadaster, RIVM, CBS, OSM. Scores genormaliseerd 0-10